Diğer 3D Baskı Kalitesi Sorunları

BoyutKat’ın hazırladığı 3D Yazıcı Sorunları yazı dizisinin bu bölümünde, önceki bölümlerde değinmediğimiz fazla ekstrüzyonla, fazla erimiş 3D yazıcı filamentiyle, CAD tasarımına uymayan baskı ölçüleriyle, parçanın kenarlarının bükülmesiyle ve parçada köprü yazdıramamayla ilgili konuları işliyoruz.

  1. Parçada Sarkma / Fazla Ekstrüzyon Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  2. Fazla Erimiş Filament ve Parçanın Deforme Olma Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  3. Parçanın 3D Yazıcı Yatağından Çıkmaması Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  4. Basılan Parçanın Ölçülerinin CAD Tasarımından Farklı Olması Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  5. Parçanın Kenarlarının Bükülmesi / Kalkması (Warping) Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  6. Köprü Atamama Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  7. Altı Boşluklu Kısımların Yatayda Basılamaması Sorunu
    1. Sorun Neden Kaynaklanır?
    2. Sorun Nasıl Giderilir?
  8. İlgili Makaleler

Parçada Sarkma / Fazla Ekstrüzyon Sorunu

Fazla ekstrüzyon, 3D yazıcının gerekenden daha fazla filament ittirmesi anlamına gelir. Bu, yazdırılan parçanın dış tarafında fazla malzeme oluşmasına neden olur.

Parçada Sarkma / Fazla Ekstrüzyon Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

Adından da anlaşılacağı gibi, 3D yazıcın çok fazla malzeme çıkardığında fazla ekstrüzyon meydana gelir. Bu da modellerinin kalitesini bozabilir. Yazdırdığın parçada boyutsal yanlışlık, sarkma, sızma, kabarcıklar ve hatta sıkışmalar gibi belirtilerden herhangi birini görürsen, muhtemelen fazla ekstrüzyonla karşılaşıyorsun demektir.

Sorun Nasıl Giderilir?

Fazla Erimiş Filament ve Parçanın Deforme Olma Sorunu

Bu sorunun bir işareti düzensiz katmanların ortaya çıkması olabilir. Modeline yakından baktığında bunu farkedebilirsin. Resimdeki sarı gemi modelinde (Bkz. 3DBenchy) görebileceğin gibi kabin ve baca kısmında fazla erimiş ve akan muma benzeyen yapılar oluşmaya başlamıştır.

Aşırı ısınan filament ayrıca, özellikle vida dişi basacağın zaman parçanın boşluklarında istenmeyen tolerans hatalarına neden olacak ve vida dişe girmeyecektir. Bazı deliklerin doğru boyutta, bazı deliklerin ise istenilenden çok küçük olması genellikle nozzle sıcaklığının çok yüksek olmasından kaynaklanmaktadır.

Fazla Erimiş Filament ve Parçanın Deforme Olma Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

3D modelin oluşturulmasında filamentin akması için önce nozzle’da eritilmesi, basılan filamentinse hızlı bir şekilde katılaşması için bir önceki katmanın katı bir yüzeye dönüşmesi gerekmektedir. Bu dengenin kurulması modelin kalitesi için çok önemlidir. Normalde, çok sıcak bir nozzle bu soruna neden olur. Ancak nozzle sıcaklığını ayarlamadan önce 3D yazıcı için doğru filament ayarlarını yaptığından da emin olman gerekir.

Sorun Nasıl Giderilir?

Parçanın 3D Yazıcı Yatağından Çıkmaması Sorunu

tablaya iyice yapışmış parçalar, tablaya yapışmayan parçalar kadar yaygın görülen bir sorundur. Sinir bozucu bir şekilde sık sık bir günde iki sorunla da karşılaşabilirsin.

Sorunu tespit etme yolu basittir: 3D baskı bittiğinde, basılan parça sağlam bir şekilde tablaya yapışmıştır ve yataktan ayrılmıyordur. Bu durumda parçanı çıkarırken 3D yazıcını hareket ettirebilir ve hatta ona yanlışlıkla zarar bile verebilirsin.

Parçanın 3D Yazıcı Yatağından Çıkmaması Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

3D yazıcı filamenti ısındığında yapışkan özelliği kazanır. Böylece her kat döküldüğünde birbirine yapışır. 3D yazıcı yatağı sıcak olduğundan dolayı temas eden filament tamamen soğuyana kadar hafif yapışkan kalır.

Tabana doğrudan temas eden geniş bir yüzey alanına sahip bir parçan varsa, çıkarılması kolay olmayacaktır. Gerçekten tablaya sağlam bir şekilde tutunacaktır.

Eski 3D yazıcı yatakları, yapıştırıcı ara maddeler, camdaki küçük çukurlar veya dokulu yapı, parçayı güçlü tutan etkenler olabilir. Zamanla bu doku neredeyse kırılmaz bir bağ oluşturabilir. Bazı yataklar delikli yapıya sahiptir ve genellikle parçaları çıkarmak bu tür yataklarda daha zordur.

Ucuz filamentler iyi erimesine rağmen her zaman tamamen katılaşmaz ve bu yüzden yatakta gereksiz yapışmayı arttırabilir.

Sorun Nasıl Giderilir?

Basılan Parçanın Ölçülerinin CAD Tasarımından Farklı Olması Sorunu

Bilgisayar tabanlı tasarım (CAD) yazılımında tasarladığın bir ürünü, 3D yazıcınla aslına çok yakın ölçülerde üretebilmen gerekir. Ancak, üretilen ürününün parçalarını bir araya getirdiğinde, parça basımının yanlış gittiğini gördüğün zamanlar olabilir. Basılan hiçbir parça hizalanmıyordur, delikler yanlış boyuttadır ve hiçbir şey birbirine uyumlu değildir.

3D yazdırılmış bir parçanın boyutunun asıl tasarıma uyumluluğu, 3D baskıda kesinlikle önemsenmesi gereken konulardan biridir. 3D yazıcıdaki hataları kontrol etmeden önce, 3D modelin boyutlarının doğru olup olmadığını iki kez kontrol et. Bunları kontrol ettikten sonra, nedenini bulmak için 3D yazıcıya bakabilirsin.

Basılan Parçanın Ölçülerinin CAD Tasarımından Farklı Olması Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

Öncelikle, modelin tasarımında kullanılan ölçü birimlerini kontrol etmekte fayda var. Santimetre (cm) ve milimetre (mm) en yaygın tercih edilen ölçü birimleridir. Ancak, parça modelinde sık kullanılan bir başka ölçü birimi de inch’tir (inç). 3D modelini dilimleme yazılımına yükleyip birimleri kontrol ettiğinde hatayı hemen fark edeceksin. Birim seçiminde her şey yolundaysa, parçaların fiziksel ölçümlerini iki kez kontrol et.

CAD yazılımında erkek-dişi konnektör veya vida-delik gibi birbirine geçen ayrı modellerin varsa, bastırdığın ek parçanın, geçmesi gereken delikten biraz daha küçük olduğundan emin ol ve tasarımı ona göre yap. Örneğin, bir M5 vidanın geçeceği deliği 5 mm çapında yaptıysan, vida bu delikten geçmez. Bunu çözmek için, delik boyutunu yüksek hassasiyette 3D yazıcılarda 0,1 mm, düşük kaliteli 3D yazıcılarda ise 0,2 mm arttırman gerekir. Bu tavsiyelerimizi mutlaka uygula. Hala vida-delik uyumu yoksa, deliği biraz daha büyüt. Delik oval görünüyorsa, sorun mutlaka delik boyutundadır. Delikli bir modeli yazdırırken, her zaman modelin sığabileceği düz yuvarlak için orta derecede bir çokgen sayısı oluştuğundan emin ol.

Aynı şey, birbirine uyması gereken özel şekiller için de geçerlidir. Bir modelin çokgen sayısının azaltılması, iki parçanın birbirine bağlanması gereken yuvarlak kenarlara sahip olması halinde her türlü soruna neden olabilir.

Model boyutlarını kontrol etmeyi bitirdikten sonra dikkatini 3D yazıcıya yönlendirebilirsin. İlk birkaç katman baskı hassasiyeti açısından önemlidir. 50mm x 50mm test küpünü yazdır ve ölçümleri kontrol etmek için dijital kumpas kullan. Öncelikle, kenar uzunluğunun 50 mm’ye eşit olup olmadığını görmek için toplam yüksekliği kontrol et. Z ekseni ölçümünde bir farklılık varsa o zaman ilk 20 katmanı dikkatlice ölç. Bu katmanlar 20mm’ye eşit olmalıdır. Bu ilk 20 katmanın ölçüsü doğruysa, ama toplam yükseklik yanlışsa ilk katman sorun yaratmıştır. Bunu çözmek için, nozzle ile yatak arasındaki mesafeyi kontrol et. Nozzle yüksekliği yataktan 1 mm ve katman yüksekliğin 2 mm ise, bu ilk katmana çok fazla filament döküldüğü anlamına gelir. Bu durumda, 3D yazıcını yeniden kalibre et ve nozzle’ın istenilen yükseklikte olduğundan emin ol. Katman yüksekliğini azaltmak da başka bir seçenek.

Daha sonra modelin X ve Y boyutlarını kontrol et. Olması gerekenden yaklaşık 1 mm daha küçüklerse ve diğer tüm oranlar doğru görünüyorsa sorun, filamentin termal büzülmesinden kaynaklanıyor olabilir. Bu durumla, ABS filament ile yapılan baskılarda nispeten yaygın karşılaşılır. Bunu düzeltmek için, hata yüzdesini hesapla ve baskının ölçeğini bu değere kadar yükselt. Ayrıca, yüksek kaliteli filamentler kullanmak bu sorunu önlemenin en iyi yoludur.

Deliğin duvarların kontrol et, düzgün görünüyorsa o zaman her şey yolundadır. Katmanları hafifçe çıkıntılı görürsen bu, nozzle’ın çok sıcak olduğunu ve filamentin döküldükten sonra sızdığını gösteren bir işaret olabilir.

Delik oval görünüyorsa, 3D yazıcının ekstrüderini hareket ettiren kayışlarından biri gevşek olabilir veya X ve Y eksenlerindeki millerde hafif bir yanlış hizalama olabilir. Tüm kayışların sıkı olduğundan ve her şeyin olması gerektiği gibi yerine vidalandığından emin ol.

Sorun Nasıl Giderilir?

Parçanın Kenarlarının Bükülmesi / Kalkması (Warping) Sorunu

Modelin ilk katlarının yataktan ayrılarak yukarı doğru bükülmesi veya kalkması sorunudur. Bu sorun, üst katmanlarda yatay çatlaklara da neden olabilir ve parçanın baskı tablasından ayrılmasına neden olabilir.

Parçanın Kenarlarının Bükülmesi / Kalkması (Warping) Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

Bükülme veya kalkma (warping) sorunu, bir tür plastik olan filamentin doğal bir özelliğinden kaynaklanmaktadır. ABS veya PLA filamentler soğudukça çok az büzülmeye başlar. 3D baskı sırasında filament çok hızlı bir şekilde soğutulursa, modelin köşesi yataktan ayrılarak kalkma sorunu ortaya çıkar.

Sorun Nasıl Giderilir?

Köprü Atamama Sorunu

Köprüler iki yüksek nokta arasında dökülmüş filamentlerin gergin durmasıdır. Filamentlerin çoğu, köprü üretimine uygundur ve ince ayarları yapılmış bir 3D yazıcı ile uzun köprü üretimleri yapmak mümkündür. Ancak, 3D yazıcının en küçük boşlukta bile köprü yapmaya çalışması bir sorun olduğu anlamına gelir.

Sorunu gösteren en belirgin işaret, 3D yazıcının 1 ile 3 cm arasındaki boşlukları başarıyla geçememesi ve köprü oluşturamamasıdır. Ekstrüzyon çok ince ise filament sarkmaları olabilir veya köprünün yüksekliğinden dolayı basılan kısım aşağıya doğru sarkar.

Köprü Atamama Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

En sık karşılaşılan sorun, köprü atmaya çalıştığın boşluğun çok büyük olmasıdır. Benzer bir sorun da bu mesafenin her bir 3D yazıcıya, filamentin türüne ve markasına göre değişmesidir.

Soğutma fanı bir diğer önemli konudur. 3D yazıcı filamentinin 3D baskı sırasında kendisini iki sütun arasında destekleyebilmesi için, filamentin hızlı bir şekilde soğutulması gerekir.

Ekstrüzyon hızı aynı derecede önemlidir. Eğer baskı kafası (ekstrüder) çok hızlı bir şekilde hareket ediyorsa, hız ve titreşimler kaçınılmaz olarak dengesizliğe neden olur.

Çok yüksek ekstrüzyon sıcaklığı çoğu zaman köprü atmalarda filamentin sarkmasına neden olur. Nozzle’dan çıkan filament farklı kalınlıklarda ise bu sıcaklığa bağlıdır.

Sorun Nasıl Giderilir?

Köprü atma sorunlarını en aza indirmek oldukça kolaydır. Ekstrüzyon miktarı ve etkin soğutma ile en iyi sonuçlar elde edilebilir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, çeşitli dilimleme yazılımları köprü atma biçimlerini farklı yaparlar. Örneğin, Simplify3D ayarlanabilir özel bir köprü seçeneğine sahiptir.

Altı Boşluklu Kısımların Yatayda Basılamaması Sorunu

Modelini dilimleme yazılımına yüklediğinde her şey yolunda görünür. Ancak, parçayı yazdırmaya başladığında durum hiç de öyle değildir. 3D baskılarda parçanın bazı kısımlarının iyi olduğunu, ama diğer kısımların da sarmaşıklı ve karışık bir yapıda olduğunu fark edebilirsin. Bu gibi durumlar genelde modelinin üretilebilirlik açısından incelenmemesinden ve 3D baskı ayarlarının tam yapılmamasından kaynaklanmaktadır.

Altı Boşluklu Kısımların Yatayda Basılamaması Sorunu

Sorun Neden Kaynaklanır?

3D yazıcılarda her katman bir başka katmanın üzerine inşa edilir. Bu nedenle, resimdeki örnekte olduğu gibi, 3D yazıcı yatağıyla modelin parçaları arasında malzeme olmayan modellerde destek yapısı kullanılmazsa filament havaya bırakılır (örneğin, resimdeki insan figürünün kollarının altı). Dilimleme yazılımları bu modellerde destek yapısına ihtiyacın olduğunu söylemeyebilir.

Sorun Nasıl Giderilir?

İlgili Makaleler

^